Εξ αποστάσεως προγράμματα

Αναπτύσσοντας την πολλαπλή νοημοσύνη στην εκπαίδευση

pollaplh nohmosynh

 

Απευθύνεται
Σε εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σε διευθυντές σχολείων, υπεύθυνους Σχολικών Δραστηριοτήτων, σε εκπαιδευτές ενηλίκων, παιδαγωγούς-εμψυχωτές,  προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και γονείς.


Σκοπός
Οι συμμετέχοντες να κατανοήσουν τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης και να καταστούν ικανοί να διαμορφώνουν οι ίδιοι, ποικίλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την ανάπτυξη της πολλαπλής νοημοσύνης των μαθητών τους:

  • στην καθημερινή διδακτική πράξη σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες
  • στις βιωματικές δράσεις και στις ερευνητικές εργασίες Γυμνασίων, Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ
  • στις Σχολικές Δραστηριότητες ( Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, αγωγή υγείας, πολιτιστικά προγράμματα, προγράμματα επαγγελματικού προσανατολισμού κ.λπ. )
  • στην ευέλικτη ζώνη, στην εκπαίδευση ενηλίκων, στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας και στη συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση

 

Μεταξύ των θεμάτων που αναπτύσσονται είναι

  • Η πολλαπλή νοημοσύνη / οι τύποι νοημοσύνης σύμφωνα με την θεωρία του Gardner (λεκτική, λογικομαθηματική, ενδοπροσωπική, διαπροσωπική, μουσική, κιναισθητική, χωρική/χωροταξική, νατουραλιστική).
  • Πώς αναγνωρίζονται τα είδη νοημοσύνης;
  • Μαθησιακά στυλ (Learning styles) και πολλαπλή νοημοσύνη
  • Σχολική εκπαίδευση και πολλαπλή νοημοσύνη (Βρεφονηπιακοί σταθμοί-νηπιαγωγείο-δημοτικό-γυμνάσιο-λύκειο).
  • Πώς μπορούν να διδαχτούν διάφορα γνωστικά αντικείμενα ώστε οι μαθητές να αξιοποιούν, να αναπτύσσουν και να ενισχύουν όλες τις νοημοσύνες;
  • Ποιες διδακτικές τεχνικές βοηθούν στην ανάπτυξη της πολλαπλής νοημοσύνης;
  • Μέθοδος Project και πολλαπλή νοημοσύνη
  • Ποια μαθησιακά περιβάλλοντα βοηθούν στην ανάπτυξη της πολλαπλής νοημοσύνης;
  • Πώς ο εκπαιδευτικός μπορεί να σχεδιάσει δραστηριότητες στα μαθήματα που διδάσκει με στόχο την ανάπτυξη της πολλαπλής νοημοσύνης των μαθητών του;
  • Πώς οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αναπτύξουν την πολλαπλή νοημοσύνη τους;
  • Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στην ανάπτυξη της πολλαπλής νοημοσύνης.
  • Η αξιοποίηση της τέχνης ως εργαλείου μάθησης για την ανάπτυξη της πολλαπλής νοημοσύνης.
  • Η πολλαπλή νοημοσύνη στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και στην εκπαίδευση ενηλίκων.
  • Παραδοσιακή θεωρία για τη νοημοσύνη και θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης.
  • Κριτική της θεωρίας της πολλαπλής νοημοσύνης.

 

Μέθοδος διδασκαλίας-Εκπαιδευτικό υλικό - Βεβαίωση
Το πρόγραμμα υλοποιείται εξ ολοκλήρου με τη μέθοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Οι συμμετέχοντες παραλαμβάνουν εκπαιδευτικό υλικό σε ψηφιακή μορφή ειδικά διαμορφωμένο για εξ αποστάσεως εκπαίδευση  καθώς και χρονοδιάγραμμα μελέτης και εκπόνησης εργασιών. Εξασφαλίζεται η ενεργός συμμετοχή στη μάθηση με κατάλληλα σχεδιασμένες δραστηριότητες καθώς και η συνεχής επικοινωνία και υποστήριξη των εκπαιδευόμενων με καθηγητές ειδικούς στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση και στην εκπαίδευση ενηλίκων. Την επιστημονική ευθύνη έχει η Δρ. Π. Βασάλα, καθηγήτρια-σύμβουλος στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Στο τέλος του προγράμματος χορηγείται αναλυτική βεβαίωση επιτυχούς ολοκλήρωσης.

 

Απόψεις Συμμετεχόντων

Ενημερώθηκα διεξοδικά για τους πολλαπλούς τύπους της νοημοσύνης κι εξοικειώθηκα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε τύπου ξεχωριστά, ώστε να μπορώ ν’ αναγνωρίζω στη διδακτική πρακτική ο κάθε μαθητής μου, τι τύπο νοημοσύνης έχει αναπτυγμένη. Ακόμη αναγνώρισα κι εκτίμησα το ρόλο, αλλά και την ευθύνη του εκπαιδευτικού στην καλλιέργεια του κάθε τύπου νοημοσύνης των μαθητών του […] Οι εργασίες που εκπόνησα κατά τη διάρκεια του προγράμματος με βοήθησαν στη βαθύτερη κατανόηση του εκπαιδευτικού υλικού. Ταυτόχρονα με βοήθησαν να οργανώνω σχεδιασμούς διδασκαλίας βασισμένους στη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης […] Το πρόγραμμα είναι πολύ χρήσιμο για την εκπαίδευση. Με βοήθησε να ενημερωθώ για τις νεότερες εξελίξεις στον τομέα της εκπαίδευσης και να κατανοήσω τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης του Hοward Gardner, ώστε να σχεδιάζω εκπαιδευτικές δραστηριότητες στη διδασκαλία μου, που να αποβλέπουν στην ανάπτυξη και καλλιέργεια της πολλαπλής νοημοσύνης των μαθητών μου. Να αντιμετωπίζω δηλαδή με άλλη οπτική, την οπτική της θεωρίας της πολλαπλής νοημοσύνης, τους μαθητές μου και τη διδασκαλία.

Αβραάμ Μαρία, θεολόγος, 1 ο Γυμνάσιο Άνω Τούμπας

 

Ο καθηγητής μου είναι ένας πολύ συνεργάσιμος άνθρωπος και συνάμα επικοινωνιακός. Πάντα έχει διάθεση για επικοινωνία αναφορικά με το εκπαιδευτικό υλικό και το δείχνει αυτό (μας προτρέπει να ρωτάμε οτιδήποτε έχουμε απορία). Επίσης, έχει ενσυναίσθηση, με την έννοια ότι μπορεί να «μπει στη θέση μας», υποθέτει πιθανές απορίες μας και στέλνει προκαταβολικά χρήσιμες συμβουλές […] Ενδιαφέρον πρόγραμμα με πλήρη ανάλυση της θεωρίας σε όλες τις εκφάνσεις της. Το σημαντικό είναι ότι συνδυάζει θεωρία και πράξη. Εν προκειμένω εννοώ ότι παρουσιάζει πώς εφαρμόζεται η θεωρία στο σχολείο για παράδειγμα. Συνδέεται, δηλαδή, η θεωρία με την εκπαιδευτική πράξη. Πιστεύω πως κάθε εκπαιδευτικός θα έπρεπε να παρακολουθήσει ένα τέτοιο πρόγραμμα διότι είναι μια πολύ σημαντική θεωρία αυτή της πολλαπλής νοημοσύνης.

Χρυσούλα Ψυχογυιού, εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης

 

Το εκπαιδευτικό υλικό είναι άριστο, καλοδουλεμένο, κατανοητό, καλύπτει όλο το φάσμα του θέματος, ευχάριστο, ενδιαφέρον. Ο αριθμός των ασκήσεων και των δραστηριοτήτων ήταν πολύ ικανοποιητικός. Οι ασκήσεις με βοήθησαν πάρα πολύ βήμα-βήμα στην κατανόηση του υλικού και στην εμβάθυνση στο περιεχόμενό του και διευκόλυναν αποτελεσματικά την μελέτη μου. Ειδικά οι δραστηριότητες παρόλο που απαιτούσαν πολύ χρόνο με ταξίδεψαν σε δρόμους που δεν γνώριζα. Οι εργασίες με βοήθησαν σταδιακά και πάρα πολύ στην βαθύτερη κατανόηση του εκπαιδευτικού υλικού. Η συνεργασία μου με την καθηγήτριά μου ήταν υπέροχη. Η Βιβή Βασάλα είναι με όλη την σημασία της λέξεως σύμβουλος , χαίρομαι να συνεργάζομαι μαζί της και η συνεργασία μας είναι πολύ ισχυρός λόγος στην επιλογή της εξ αποστάσεως επιμόρφωσής μου. […] Είναι ένα πρόγραμμα που θα έπρεπε να είναι υποχρεωτικό για όλους τους εκπαιδευτικούς. Εισαγάγει σταδιακά στην θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης, δίνει απαντήσεις σε ερωτήματα, προβληματίζει θετικά, προτείνει παιδαγωγικές προσεγγίσεις και ενθαρρύνει την εφαρμογή της θεωρίας.
Χρυσούλα, Κοκαρίδα, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, ΕΠΑΛ Σερρών

 

Η θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης «αγκαλιάζει» το νέο αναλυτικό πρόγραμμα που αναφέρεται στην ανάπτυξη όλων των ικανοτήτων και στην καλλιέργεια όλων των δεξιοτήτων των μαθητών. Επίσης, θεωρεί άξια διδασκαλίας όλα τα μαθήματα κι όχι μόνο τη γλώσσα και τα μαθηματικά όπου δινόταν όλη η βαρύτητα από την παραδοσιακή διδασκαλία. Μαρίνα Καρτσώνη, εκπαιδευτικός, Δημοτικό Σχολείο Κουνάβων, Ηρακλείου Κρήτης Η συνεργασία με την καθηγήτριά μου ήταν άψογη. Ήταν πολύ επικοινωνιακή και ευχάριστη στον λόγο της. Απάντησε άμεσα σε όλα τα mail μου και δέχτηκε με μεγάλη χαρά να μιλήσει μαζί μου στο τηλέφωνο όσες φορές κι αν την χρειάστηκα, παρόλο που δεν ήταν οι ώρες και μέρες που αναγράφονταν στο αρχικό πλάνο που μας έστειλε. Και μάλιστα απάντησε με σαφήνεια σε όλες τις ερωτήσεις μου, συμβουλεύοντας με για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα τόσο της διδασκαλίας μου όσο και της τελικής εργασίας μου!
Το πρόγραμμα με κάλυψε πλήρως σε όλους τους τομείς και όλες τις προσδοκίες μου, καθώς έμαθα για μία θεωρία που δεν ήξερα ότι υπάρχει και μάλιστα πολύ χρήσιμη για τη διδασκαλία οποιουδήποτε μαθήματος. Λόγω της ειδικότητάς μου, μου αρέσει να πειραματίζομαι και να δοκιμάζω καινοτόμες ιδέες, ώστε το μάθημά μου να γίνει πιο ευχάριστο και ελκυστικό. Με τη θεωρία του Gardner πιστεύω ότι μπορεί ο κάθε εκπαιδευτικός να διαμορφώσει έτσι το μάθημά του, ώστε να αναδείξει τα «ταλέντα» και τα ενδιαφέροντα κάθε μαθητή ξεχωριστά, μέσα από ευχάριστες για τον ίδιο δραστηριότητες εμπλέκοντάς τον ταυτόχρονα σε διαδικασία μάθησης και προσφέροντάς του την ίδια γνώση με το παλιό σύστημα, αλλά σαφώς με διασκεδαστικό και άκρως αποτελεσματικό τρόπο.
Ελένη Χατζόγλου, Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Γυμνάσιο Παραμυθιάς (Θεσπρωτία)

 

Μου άρεσαν τα θέματα των υποχρεωτικών εργασιών. Θεωρώ ότι το 1 ο θέμα κάλυψε το θεωρητικό μέρος του προγράμματος με τα επιχειρηματολογία που ζητούσε σε σχέση την πολλαπλή νοημοσύνη. Επίσης, το 2 ο και το 3 ο υποστηρίζει την εφαρμογή του υλικού στην πράξη, κάτι που είναι απαραίτητο για τον εκπαιδευόμενο. Άλλωστε αυτή είναι και η αξία του προγράμματος, να μπορεί όσα μαθαίνει ο εκπαιδευόμενος να τα εφαρμόσει στην τάξη. Επίσης, μου άρεσε που από το 2 ο και 3 ο θέμα ως εκπαιδευόμενη είχα να επιλέξω ένα από τα δύο και όχι και τα δύο υποχρεωτικά, γιατί τότε αυτό θα ήταν πάρα πολύ κουραστικό και απαιτητικό για μένα. Επίσης, ο αριθμός των προαιρετικών ασκήσεων ήταν πολύ ικανοποιητικός. Θεωρώ ότι οι ενδεικτικές απαντήσεις ήταν πολύ κατατοπιστικές και απαραίτητες για την καλύτερη κατανόηση του εκπαιδευτικού υλικού. Όποτε είχα χρόνο και εκπονούσα τις ασκήσεις αυτοαξιολόγησης/δραστηριοτήτων, με βοηθούσε πάρα πολύ. Δυστυχώς δεν υπήρχε πάντα αρκετός χρόνος για την εκπόνηση όλων των ασκήσεων. Άρχισα να βλέπω με διαφορετική οπτική και τη διδασκαλία στην τάξη από μέρους του εκπαιδευτικού και τη συμμετοχή στο μάθημα από μέρους των μαθητών, να προβληματίζομαι για κάποιες ικανότητες των μαθητών που ενδεχομένως δεν είχα ανακαλύψει έως τώρα και να εμπλουτίζω τη διδασκαλία μου με πολλές νέες διδακτικές τεχνικές και μεθόδους που ξεφεύγουν από τα στερεότυπα των παραδοσιακών μεθόδων. Θεωρώ ότι το πρόγραμμα «Η πολλαπλή νοημοσύνη στην εκπαίδευση είναι ένα ευχάριστο και απαραίτητο για τους εκπαιδευτικούς πρόγραμμα. Είναι ευχάριστο, γιατί οι γνώσεις που μεταδίδει είναι απλές και κατατοπιστικές. Είναι απαραίτητο, γιατί πρέπει ο σύγχρονος εκπαιδευτικός να προβληματιστεί για τις διαφορετικές διαστάσεις του έργου του και να τολμήσει να ξεφύγει από τα αυστηρά πλαίσια της παραδοσιακής εκπαίδευσης.
Καζακλή Κωνσταντία, φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ξάνθης

 

Στο σχολείο μου εφαρμόζουμε πολλά προγράμματα στην ευέλικτη ζώνη (αγωγής υγείας, περιβαλλοντικά, πολιτιστικά, e-twinning, ευρωπαϊκά) και προσπαθούμε στη διαθεματική προσέγγιση της ύλης. Με το πρόγραμμα «Η πολλαπλή νοημοσύνη στην εκπαίδευση» όμως, μας δίνεται η δυνατότητα να στηρίξουμε επιστημονικά το έργο μας εμπλουτίζοντας τις γνώσεις μας και παίρνοντας νέες ιδέες. Εφαρμόζοντας ενσυνείδητα και σωστά τη μέθοδο , όχι μόνο στα προγράμματα, αλλά και στην καθημερινή διδακτική πρακτική, μπορούμε να συνεργαστούμε ακόμη καλύτερα, να βοηθήσουμε τους μαθητές μας να ενισχύσουν την πολλαπλή τους νοημοσύνη και να γίνουν πιο δημιουργικοί κι ευτυχισμένοι. […] Η επιβλέπουσα καθηγήτριά μου, ανταποκρινόταν πάντα άμεσα, με ενθάρρυνε με φιλικό τρόπο στη μελέτη μου, έκανε εύστοχες παρατηρήσεις και διορθώσεις. Την εκτίμησα, ως επιστήμονα αλλά και ως άνθρωπο, την ένιωθα σαν συνοδοιπόρο συνάδελφο και θα ήθελα να τη γνωρίσω από κοντά.
Θεοδώρα Τσεγενίδου, εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης


Το περιεχόμενο του εκπαιδευτικού υλικού ήταν πλήρες, κατανοητό, απλό, πολύ καλά δομημένο και πολύ επεξηγηματικό. Εκτός από τα κείμενα, υπήρχαν πολλά παραδείγματα (που διευκόλυναν κατά πολύ την κατανόηση του κειμένου), σκοποί, προσδοκώμενα αποτελέσματα, τίτλοι και υπότιτλοι, έννοιες κλειδιά, αυτοαξιολογήσεις, δραστηριότητες, μελέτες περίπτωσης, επεξηγήσεις ανακεφαλαιώσεις, συμπεράσματα και βιβλιογραφία, στοιχεία τα οποία αφ’ ενός προσέθεταν στο εκπαιδευτικό υλικό ποιότητα, ελκυστικότητα και ενδιαφέρον και αφ’ ετέρου βοηθούσαν τον επιμορφούμενο να μελετήσει, να προσεγγίσει, να κατανοήσει και να κατακτήσει ουσιαστικά το θέμα […]. Οι ασκήσεις αυτοξιολόγησης και οι δραστηριότητες, με βοήθησαν αρκετά στο να προσεγγίσω το θέμα της Πολλαπλής Νοημοσύνης στην Εκπαίδευση θεωρητικά, αλλά και πρακτικά. Εκπονώντας τις ανωτέρω ασκήσεις μπόρεσα να ασκηθώ, να ανακαλέσω τις προηγούμενες γνώσεις και εμπειρίες που είχα σχετικά με το θέμα, να εμπεδώσω τις νέες γνώσεις, να κάνω τις δικές μου προτάσεις και να επιλύσω προβληματικές καταστάσεις, να προβληματιστώ και να προσεγγίσω το θέμα κριτικά, να εκτιμήσω την πρόοδό μου και να κάνω τη δική μου αξιολόγηση και τέλος, να εντείνω τις προσπάθειές μου όπου χρειαζόταν. Παράλληλα, οι ενδεικτικές απαντήσεις ήταν πολύ χρήσιμες γιατί είχα τη δυνατότητα να δω κάποιες άλλες προτάσεις ή απόψεις και να τις αντιπαραθέσω με τις δικές μου. Αναπλήρωσαν κατά πολύ την απουσία της δια ζώσης διδασκαλίας […]. Μελετώντας το εκπαιδευτικό υλικό, εκτός από το ότι απέκτησα θεωρητικές γνώσεις για τη συγκεκριμένη θεωρία, πήρα αρκετές ιδέες σχετικά με το πώς μπορώ να την εφαρμόσω στα μαθήματα της ειδικότητάς μου και στα σχολικά προγράμματα, κυρίως μέσα από τα παραδείγματα και τις δραστηριότητες. Είναι μια καινοτομία στην οποία μέχρι τώρα δεν είχα επικεντρωθεί. Με ενθουσίασε, μου τράβηξε το ενδιαφέρον και με παρακίνησε να αρχίσω να προγραμματίζω τη μελλοντική εφαρμογή της στο εκπαιδευτικό μου έργο.

Ιωάννα Τσαμίτα, σχολική σύμβουλος Φυσικής Αγωγής με έδρα τη Χαλκίδα (Εύβοια - Βοιωτία).

 

Το πρόγραμμα είχε πολύ καλό εκπαιδευτικό υλικό και θεωρητικό και ασκήσεων. Χωρίς να γνωρίζω τη θεωρία αυτή, την πίστευα πάντα. Με το εκπαιδευτικό υλικό και τις ασκήσεις αυτές μου δίνεται η δυνατότητα να κατανοήσω καλύτερα τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης σε όλες της τις πτυχές. Θεωρώ ότι πρέπει να διέπει αυτή η θεωρία το εκπαιδευτικό σύστημα, αν θέλουμε να έχουμε ένα χαρούμενο και αποτελεσματικό σχολείο. 

Κεφαλογιάννη Ζαχαρένια, φιλόλογος,  Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων

 

Στο παρελθόν δεν μου είχε δοθεί η δυνατότητα να διαβάσω για τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης. Η μελέτη του υλικού μου έδωσε αρκετές ιδέες που μπορώ να χρησιμοποιήσω στην τάξη, ώστε να γίνει η όλη διαδικασία πιο εποικοδομητική για τους μαθητές μου, να συμμετέχουν ενεργότερα στη διαδικασία της μάθησης και να  τους δοθεί η δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν και να αναπτύξουν περισσότερα από ένα είδη νοημοσύνης. […] Τα οφέλη που αποκόμισα ήταν τεράστια καθώς η θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης είναι μια θεωρία που μου άνοιξε νέους ορίζοντες και με κάνει να αισθάνομαι πιο ολοκληρωμένη και κατατοπισμένη ως εκπαιδευτικός…… Θεωρώ ότι αποκόμισα τεράστια οφέλη από την εκπόνηση των εργασιών κυρίως της 2 ης , η οποία αφορούσε στο σχεδιασμό διδασκαλίας βασισμένης στη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης […]
Αννα Κάρκαλου, εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης